ژانویه 22 2005

یک دریغ کوچولو

دسته: فلسفهadmin @ 10:18 ق.ظ

نمي دانم تجربه ي محدود آشنا شدن با دنياي برنامه نويسي، مي تواند ناخودآگاهانه رفتار بحراني معادلات تكرار شونده را بر كسي آشكار كند يا نه؟ اگر جز اين باشد، من يا هر كسي پيش از پيدايي زبانهاي برنامه سازي مي توانستيم به اثر ديريافته ی پروانه ای باور داشته باشيم. به هر حال من آنقدر زود به دنيا نيامدم و هنوز گاهی به اين می انديشم که يک دهه است که به اين داستان ها و تبعات ایشان باور دارم و کيفيت ايمان ام تغييری نکرده. اين باور در حد دانش روزنامه ای هم نيست؛ بي آنكه نقل قولي شنيده يا برخالي را ديده باشم نسبت به فرآيند آن شهود داشتم و از آن پس هر چه در اين باره خواندم پيشتر مي دانستم.


ژانویه 11 2005

طرح پژوهش شبکه های اجتماعی به عنوان بانک های داده

دسته: تألیفadmin @ 12:01 ب.ظ

• عنوان مقاله: اورکات پژوهی، طرح پژوهش شبکه های اجتماعی به عنوان بانک های داده
• زبان: فارسی
• نویسندگان: نیما دارابی – امید علمدار میلانی
• تاریخ نگارش: زمستان 83

چكيده: اوركات (Orkut) شبكه اي اجتماعي مبتني بر وب است كه در قالب بانك داده، دربردارنده ي اطلاعات زيادي در حوزه ي شخصي و حرفه اي اعضا و نوع روابط دوستي بين آنها است. هم اكنون اتصال به اين شبكه رايگان بوده و دسترسي Online به داده هاي شبكه براي اعضا وجود دارد، اما براي پژوهش هاي كلان، به قابليت كسب اطلاعات در مدت كوتاه و امكان جست و جوي پياپي و سريع نياز است. در اين نوشتار به طور كلي و گذرا نشان داده مي شود كه دريافت بانك داده ي اين شبكه يا بخش يكپارچه اي از آن ، مي تواند منبع ارزشمندي براي پژوهش  و كسب اطلاعات درباره ي ماهيت روابط انساني و استخراج نظريات وابسته به اين موضوع در حوزه هاي گوناگون علوم باشد. از جمله ي اين فعاليت ها به عنوان اوركات پژوهي ياد مي كنيم. در ادامه نيز به طرح و بسط ناتمام ايده هاي اوركات پژوهي مي پردازيم و گزارشي از موارد چندي كه به انجام رسيده ذكر خواهيم كرد.

اورکات پژوهی چیست؟
اوركات (Orkut) شبكه اي اجتماعي مبتني بر وب است كه در قالب بانك داده، دربردارنده ي اطلاعات زيادي در حوزه ي شخصي و حرفه اي اعضا و نوع روابط دوستي بين آنها است. با تکیه بر دانش تحلیل شبکه های پیچیده که به آن خواهیم پرداخت، می توان اطلاعات ارزشمندی را در حوزه های گوناگون از این شبکه استخراج کرد.  به این منظور به همت مستقلانه ی دو دوستان در مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف، بانک داده ی اورکات (شامل پروفایل های ایرانی و کلیه ی ارتباطات بین آنها در زمان مشخص) دریافت شده است.

امتيازات اوركات پژوهي:
1. شبكه ي Orkut دربردارنده ي اطلاعات عظيمي از انسان ها است كه براي جمع آوري آن ها ميليون ها نفر ساعت زمان به صورت نامتمركز هزينه شده است. نخستين بار است كه چنين حجمي از اطلاعات متنوع آدميان با چنين دقتي به صورت يكپارچه جمع آوري شده و در دسترس همگان قرار گرفته است. مقايسه ي كمي اين حجم داده ها با اطلاعات خام به كار گرفته شده در تحقيقات مشابه ديگر (كه يا محرمانه بوده و يا توسط گروهي خاص و در مدتي محدود انجام مي پذيرفته است) ارزش آن را روشن تر مي سازد.
2. يكدستي و نيز الكترونيكي بودن اطلاعات شبكه، محاسبه و پردازش داده ها را آسان مي كند.
3. علاوه بر اطلاعات نسبتا دقيقي كه در پروفايل ها مي توان يافت، اوركات از اين حقيقت مهم پرده بر مي دارد كه چه كساني با چه كساني دوست هستند. در اينجا نه تنها تحليل آماري كلاسيك روي پروفايل هاي اعضا حاوي اطلاعات مفيد است، چگونگي اتصال اين پروفايل ها به هم ابزاري براي پژوهش هاي گسترده تر تواند بود.
4. رشد روزافزون فن آوري ارتباطات، بستر مناسبي را براي دگرگوني روش هاي تحقيق در علوم اجتماعي آماده كرده است. دور از انتظار نيست كه ما سهم شايسته اي در اين تغييرات داشته باشيم.

آسيب شناسي اوركات پژوهي:
كاستي هايي، هم در رويه ي كسب داده هاي خام و هم در شيوه ي پردازش آن ها وجود دارد كه البته كم يا بيش در پژوهش هاي ديگر نيز به چشم مي خورد. ما آنها را در آغاز راه ذكر مي كنيم تا از نظر دور نمانند:
1. عظمت كميت داده ها نبايد ما را از كيفيت مناسب آن ها خرسند سازد: طرح پرسش هاي ثابت و محدود در فرم هاي پيش ساخته، منجر شده كه اطلاعات لازم براي بسياري از جنبه هاي مورد اهميت در پژوهش هاي انساني مورد پرسش قرار نگيرد.
2. در شبكه ي اوركات يال ها وزن ندارند: با وجود اينكه برخي از روابط دوستي از برخي ديگر مهم تر و قابل تأمل تر اند، راهي براي شناسايي و تفكيك چنين روابطي وجود ندارد. به اين ترتيب ناچاريم درجه ي اهميت همه ي يالها را يكسان فرض كنيم و اين تا اندازه اي از واقعيت به دور است.
3. يك پروفايل توصيفي است از آنچه كه يك شخص مي خواهد به نظر برسد نه آنچه كه واقعا هست. امكان وجود پروفايل هاي ساختگي نيز چندان كه گفتيم وجود دارد.
4. جامعه ي آماري نمونه برداري شده در اينجا مشتي نمونه ي خروار نيست. بيشتر جمعيت را جوانان تشكيل مي دهند. همچنين دسترسي به رايانه و اينترنت كه اسباب حضور در اين شبكه است هنوز براي همگان مقدور نيست. پس گزينش اعضاي شبكه ي اوركات از همه ي اعضاي جامعه،‌گزينشي يكدست نيست و انتظار مي رود كه فراواني جوانان، طبقات بالاي جامعه، تحصيل كردگان، علاقه مندان به كامپيوتر و … چيزي بيش از نسبت واقعي جمعيت آن ها باشد.
5. بزرگي اطلاعات موجود روال هاي پردازش را بسيار طولاني مي كند. براي عملي بودن برخي از محاسبات ناچاريم به تقريبات روي آورده، يا داده هاي مورد بررسي را تا حدودي ترميم و تصحيح كنيم.
6. به نظر مي رسد كه پژوهش نو و مفيد بايد در عرصه هاي بينارشته اي صورت گيرد. به كارگيري الگوريتم هاي بهينه براي تحليل بانك اطلاعاتي، مكانيك آماري،‌ نظريات رشد، تركيبيات و … از يك سو و نظريه پردازي در حوزه ي علوم انساني و جامه شناسي از سوي ديگر، لزوم همكاري هسته هاي تخصصي از علوم مختلف را يادآوري مي كند. اختلاف روش هاي پژوهش و عدم اعمال مديريت كارآمد، مي تواند كار را دچار كندي يا توقف كند.
7. شبكه به سرعت در حال رشد است. بهتر است كه از آن عقب نمانيم.

برای مطالعه ی بیشتر: مدل سازی شبکه های پیچیده